Historia długopisu 3D: od 3Doodlera do dziś

Historia długopisu 3D jest krótka, ale wyjątkowo barwna. Zaczyna się od drukarki, która po czternastu godzinach pracy pominęła jedną linię, a kończy na długopisach, które dziś leżą w sklepach z zabawkami obok kredek. Po drodze jest jedna z najgłośniejszych zbiórek w historii Kickstartera, wersje dla dzieci i dziesiątki naśladowców. Poniżej opowiadamy tę historię krok po kroku. Każdą datę sprawdziliśmy w źródłach z epoki, a tam, gdzie źródła się różnią, piszemy o tym wprost.

Historia długopisu 3D w skrócie

Data	Wydarzenie
1986	Chuck Hull patentuje stereolitografię: jeden z początków druku 3D
2012	Pierwszy prototyp 3Doodlera w pracowni Artisan's Asylum w Somerville (USA)
19 lutego 2013	Start zbiórki na Kickstarterze, cel: 30 000 dolarów
22 lutego 2013	Deklaracje wsparcia przekraczają milion dolarów
25 marca 2013	Koniec zbiórki: 2 344 134 dolary od 26 457 wspierających
Wrzesień 2013	Pierwsze długopisy trafiają do wspierających
Styczeń 2015	3Doodler 2.0: mniejszy, lżejszy, znów finansowany na Kickstarterze
Luty 2016	3Doodler Start: długopis dla dzieci bez gorących elementów na zewnątrz
2017	Polaroid wprowadza własny długopis 3D, Polaroid Play
2026	W Polsce długopisy 3D kosztują od około 30 do 350 zł (Ceneo, 11 listopada 2026)

Zanim powstał długopis: narodziny druku 3D

Długopis 3D jest dzieckiem druku 3D, więc historia zaczyna się w latach 80. XX wieku. W 1986 roku Amerykanin Chuck Hull opatentował stereolitografię, czyli metodę utwardzania żywicy światłem warstwa po warstwie, i założył firmę 3D Systems. Niedługo potem pojawiły się inne techniki, w tym ta najważniejsza dla naszej historii: drukowanie ze stopionego filamentu (FDM). W tej technice plastikowy pręcik topi się w dyszy, a maszyna układa go warstwa po warstwie.

Przez długie lata drukarki 3D były drogie, duże i zarezerwowane dla przemysłu, gdzie służyły do szybkiego wykonywania prototypów. Do domów i pracowni hobbystów trafiły znacznie później. Na początku drugiej dekady XXI wieku domowa drukarka FDM nadal była jednak powolna i kapryśna. Właśnie z tej kapryśności narodził się długopis 3D.

2012: czternaście godzin czekania

Twórcami pierwszego długopisu 3D są Peter Dilworth, Maxwell Bogue i Daniel Cowen z amerykańskiej firmy WobbleWorks. Według historii, którą sami opowiadają, wszystko zaczęło się od wydruku, który trwał czternaście godzin i na koniec ominął jedną linię. Zamiast drukować całość od nowa, wynalazcy pomyśleli: a gdyby tak wziąć dyszę do ręki i dorysować brakujący fragment samemu?

Pierwszy prototyp powstał na początku 2012 roku w Artisan's Asylum, wspólnej pracowni dla majsterkowiczów w Somerville w stanie Massachusetts. Zasada była dokładnie taka jak w drukarce FDM: filament, grzana dysza, stopione tworzywo. Brakowało tylko maszyny, która przesuwa dyszę. Jej rolę przejęła ręka. Tak narodził się 3Doodler, od angielskiego „doodle”, czyli bazgrać.

2013: rekordowa zbiórka na Kickstarterze

19 lutego 2013 roku WobbleWorks uruchomiło zbiórkę na Kickstarterze. Cel był skromny: 30 000 dolarów. Został osiągnięty w ciągu kilku godzin, a już 22 lutego deklaracje wsparcia przekroczyły milion dolarów. Kiedy zbiórka zakończyła się 25 marca 2013 roku, na liczniku było 2 344 134 dolary od 26 457 osób. Najtańszy próg wsparcia, dający prawo do długopisu, wynosił 50 dolarów.

Taki wynik pokazał, że prosty pomysł trafił w ogromną potrzebę: ludzie chcieli tworzyć w trzech wymiarach, ale bez komputera, programów i kilkugodzinnego czekania. Pierwsze długopisy zaczęły trafiać do wspierających pod koniec września 2013 roku, a sprzedaż w sklepach ruszyła w kolejnych miesiącach.

Ciekawostka: w polskich artykułach często pada stwierdzenie, że „pierwszy długopis 3D powstał w 2013 roku”. To data zbiórki i pierwszych dostaw. Działający prototyp istniał już w 2012 roku.

Konkurencja i nowe pomysły

Sukces 3Doodlera szybko przyciągnął naśladowców. Na platformach crowdfundingowych pojawiły się kolejne projekty, na przykład brytyjski LIX, reklamowany jako cieńszy i bardziej precyzyjny. Do gry weszli też znani producenci: w 2017 roku Polaroid pokazał własny długopis na filament PLA, Polaroid Play.

Jednocześnie fabryki zaczęły produkować tanie długopisy bez marki, bardzo do siebie podobne: z wyświetlaczem, dwoma przyciskami i wkładem PLA lub ABS 1,75 mm, czyli tym samym filamentem, którego używa wiele domowych drukarek. To dzięki nim długopis 3D stał się zabawką za kilkadziesiąt złotych, a nie gadżetem dla entuzjastów technologii.

2015: druga generacja

W styczniu 2015 roku twórcy wrócili na Kickstarter z modelem 3Doodler 2.0. Był wyraźnie mniejszy i lżejszy od oryginału, cichszy i dawał więcej możliwości zmiany końcówek. Zbiórka przekroczyła milion dolarów w dziesięć dni. Co do kwoty końcowej źródła się różnią: podaje się zarówno „ponad milion”, jak i „ponad 1,5 miliona” dolarów.

Druga generacja pokazała kierunek, w którym poszedł cały rynek: długopis miał być wygodny w dłoni jak zwykły flamaster, a nie jak pistolet do kleju.

2016: długopis dla dzieci

Największą zmianą okazało się wejście do pokoju dziecięcego. W lutym 2016 roku zaprezentowano 3Doodler Start, długopis zaprojektowany od nowa z myślą o dzieciach: bez gorących elementów na zewnątrz, z jedną prędkością i własnymi pręcikami z tworzywa, które topi się w niskiej temperaturze. Producent przeznaczył go dla dzieci w wieku szkolnym.

W ślad za nim poszli inni. Pojawiły się długopisy niskotemperaturowe na PCL, tworzywo, które mięknie już przy około 60 °C, i całe zestawy edukacyjne z szablonami. Długopis 3D trafił do szkół, świetlic i na zajęcia plastyczne. Dziś bezpieczny wybór dla najmłodszych to zupełnie inna kategoria sprzętu niż długopis dla modelarza. Różnice omawiamy w poradniku długopis 3D dla dzieci.

Długopis 3D dziś

Ponad dziesięć lat po pierwszej zbiórce długopis 3D jest tanim i powszechnie dostępnym narzędziem. Typowy model ma wyświetlacz z temperaturą, regulację prędkości, przycisk cofania wkładu i automatyczne uśpienie. Zasilanie bywa sieciowe, przez USB albo z akumulatora. Obok długopisów na PLA i ABS są modele niskotemperaturowe dla dzieci i rzadziej spotykane długopisy na żywicę utwardzaną światłem UV. Jak działa każdy z tych typów, wyjaśniamy w artykule co to jest długopis 3D.

W Polsce długopis 3D jest dziś popularnym prezentem. Według Ceneo z 11 listopada 2026 roku najtańsze zestawy kosztują około 30 zł, marki dla dzieci 140–180 zł, a 3Doodler, wciąż obecny na rynku, od 199,99 zł za Start Plus do 299–350 zł za model Flow Essentials. Szczegóły w poradniku ile kosztuje długopis 3D. Długopisy 3D trafiły też do polskiej szkoły: na Zintegrowanej Platformie Edukacyjnej (zpe.gov.pl) znajdziesz materiał o wykorzystaniu długopisów 3D na lekcji historii.

Długopis 3D a drukarka 3D dziś

Ironia losu: narzędzie, które powstało, żeby poprawiać wydruki, wciąż świetnie się do tego nadaje. Właściciele drukarek 3D używają długopisu do zgrzewania części, zalewania pęknięć i dodawania detali. Kiedy wybrać jedno, a kiedy drugie, wyjaśniamy w porównaniu długopis 3D czy drukarka 3D.

Co zmieniło się przez te lata?

• Rozmiar i waga. Od grubego pierwszego modelu do smukłych długopisów, które trzyma się jak flamaster.
• Bezpieczeństwo. Pojawiły się modele niskotemperaturowe, automatyczne uśpienie i podstawki na gorący długopis.
• Regulacja. Wyświetlacze z temperaturą i kilka prędkości zamiast jednego przycisku.
• Materiały. PLA stał się standardem, obok niego PCL dla dzieci, ABS i filamenty specjalne. Więcej w poradniku o wkładach do długopisu 3D.
• Cena. Z gadżetu za 50 dolarów w przedsprzedaży w 2013 roku długopis stał się zabawką, którą w Polsce można kupić za kilkadziesiąt złotych.
• Szablony. Z rysowania „na czuja” przeszło się do gotowych wzorów, które wystarczy wydrukować i obrysować. Darmowe znajdziesz w dziale szablony do długopisu 3D.

Chcesz sam spróbować tego, co w 2012 roku zachwyciło twórców 3Doodlera? Pierwsze kroki opisujemy w poradniku jak używać długopisu 3D, a pomysły na pierwsze prace w artykule co zrobić długopisem 3D.

Najczęściej zadawane pytania

Kto wynalazł długopis 3D?

Peter Dilworth, Maxwell Bogue i Daniel Cowen z amerykańskiej firmy WobbleWorks, twórcy 3Doodlera. Pierwszy prototyp powstał w 2012 roku w Somerville w stanie Massachusetts.

Kiedy powstał pierwszy długopis 3D?

Prototyp w 2012 roku. Zbiórka na Kickstarterze ruszyła 19 lutego 2013 roku, a pierwsze długopisy trafiły do wspierających pod koniec września 2013 roku.

Ile zebrał 3Doodler na Kickstarterze?

2 344 134 dolary od 26 457 wspierających, przy celu 30 000 dolarów. Zbiórka trwała od 19 lutego do 25 marca 2013 roku.

Skąd wziął się pomysł na długopis 3D?

Z nieudanego wydruku. Twórcy czekali czternaście godzin na drukarkę 3D, która na końcu pominęła jedną linię. Zamiast drukować od nowa, wymyślili narzędzie do ręcznego dorysowania brakującego fragmentu.

Od kiedy są długopisy 3D dla dzieci?

Przełomem był 3Doodler Start, zaprezentowany w lutym 2016 roku: długopis bez gorących elementów na zewnątrz. Później pojawiły się niskotemperaturowe długopisy na PCL innych marek.

Czy 3Doodler jest dostępny w Polsce?

Tak. 11 listopada 2026 roku 3Doodler Start Plus kosztował 199,99 zł na Ceneo i w Smyku, a zestaw Flow Essentials od 299 zł na Ceneo i 350 zł w Smyku.